“रोजगारक्षम महाराष्ट्राची दिशा : अल्पमुदतीचे अभ्यासक्रम आता अधिक सुलभ आणि स्थानिक”
भारत 2047 मध्ये एक विकसित राष्ट्र बनवण्याचे स्वप्न साकार करण्यासाठी केंद्र सरकार आणि राज्य शासन विविध योजनांवर भर देत आहेत. याच दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून महाराष्ट्र सरकारने “अल्पमुदतीचे रोजगारक्षम अभ्यासक्रम कार्यक्रम” सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. या उपक्रमाचा उद्देश राज्यातील युवक-युवतींना तांत्रिक, व्यावसायिक आणि डिजिटल कौशल्यांच्या आधारे रोजगारासाठी तयार करणे आहे.
या उपक्रमाची ठळक वैशिष्ट्ये:
✅ तीन महिन्यांचे कौशल्याभिमुख प्रशिक्षण
या कार्यक्रमांतर्गत तीन महिन्यांचे अल्पमुदतीचे अभ्यासक्रम उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत. हे कोर्सेस उद्योग आणि सेवा क्षेत्रातील गरजा लक्षात घेऊन तयार करण्यात आले आहेत.
✅ प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्रवेश
कोणत्याही प्रवेश परीक्षेशिवाय, इच्छुक उमेदवारांना “प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्रवेश” या तत्वावर जवळच्या प्रशिक्षण केंद्रात प्रवेश घेता येणार आहे. यामुळे प्रक्रिया पारदर्शक आणि सुलभ राहील.
✅ आपल्या आवडीनुसार कोर्सची निवड
उमेदवारांना त्यांच्या आवडीनुसार अभ्यासक्रम निवडण्याचा पूर्ण अधिकार दिला जाणार आहे.
✅ स्थानिक सहभागातून अभ्यासक्रमांची आखणी
या उपक्रमात नागरिकांनाही सहभागी करून घेतले जात आहे. स्थानिकांनी शासनाला त्यांच्या भागात कोणते अभ्यासक्रम आवश्यक आहेत हे सुचवू शकतात, आणि शासन त्या सूचना अभ्यासून योग्य अभ्यासक्रमात समाविष्ट करेल.
✅ प्रशिक्षण केंद्रात जनसहभाग
प्रत्येक प्रशिक्षण केंद्रावर उद्घाटनाच्या दिवशी सुमारे 2,000 नागरिकांचा सहभाग अपेक्षित आहे. युवक, पालक, शिक्षक, समाजकार्यकर्ते अशा सर्व घटकांचा सहभागातून या उपक्रमाला एक जनआंदोलनाचे स्वरूप दिले जात आहे.
✅ सेवानिवृत्त शिक्षकांना नवी भूमिका
शासकीय तंत्रनिकेतन आणि औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमधील सेवानिवृत्त शिक्षकांना प्रशिक्षणासाठी पुन्हा संधी दिली जात आहे. त्यांच्या अनुभवाचा फायदा नवीन पिढीला मिळणार आहे.
राज्यातील ITI संस्थांचा कायापालट
या योजनेमुळे महाराष्ट्रातील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) केवळ पारंपरिक शिक्षणापुरत्या मर्यादित न राहता आधुनिक तंत्रज्ञान, नाविन्य आणि उद्योजकता केंद्र म्हणून विकसित केल्या जात आहेत.
- स्थानिक उद्योग प्रतिनिधींचा सहभाग
- स्मार्ट क्लासरूम, डिजिटल लॅब्स, ग्रीन कॅम्पसची अंमलबजावणी
- प्रशिक्षणाची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी वार्षिक पुनरावलोकन प्रणाली
- संस्थांना स्वायत्तता आणि जबाबदारी या तत्त्वावर कार्य करण्यास प्रोत्साहन
महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट – दरवर्षी ५ लाख रोजगार
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली राज्य सरकारने दरवर्षी ५ लाख युवकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याचे लक्ष्य ठेवलं आहे. या योजनेच्या माध्यमातून शहरी आणि ग्रामीण युवकांना एकसमान संधी मिळणार असून महिलांनाही घराजवळच प्रशिक्षण घेता येईल.
एकत्रित प्रयत्नातून ‘रोजगारक्षम महाराष्ट्र’
या उपक्रमात शासन, उद्योग, शिक्षक, नागरिक आणि स्थानिक संस्था एकत्रितपणे काम करत आहेत. यामुळे ही योजना केवळ एक प्रशिक्षण कार्यक्रम न राहता कौशल्य विकासाची एक व्यापक चळवळ ठरणार आहे.
निष्कर्ष:
‘कौशल्य विकास हेच राष्ट्रनिर्माणाचे बळ’ या संकल्पनेतून महाराष्ट्र शासनाने केलेली ही पायाभूत गुंतवणूक भविष्यातील कुशल, सक्षम आणि आत्मनिर्भर तरुण पिढी घडविण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
आपल्याला काय करता येईल?
- आपल्या परिसरातील प्रशिक्षण केंद्रात संपर्क करा.
- आपल्या गरजेनुसार अभ्यासक्रम निवडा.
- शासनाला अभ्यासक्रमांबाबत सूचना द्या.
- सेवानिवृत्त शिक्षक असल्यास मार्गदर्शनासाठी सहभागी व्हा.
📰 अधिक माहितीसाठी, ब्लॉगला फॉलो करा आणि या महत्त्वाच्या उपक्रमाची माहिती इतरांपर्यंत पोहोचवा.
