यश चोप्रांच्या धर्मपुत्र चित्रपटासाठी मिळालेला राष्ट्रीय पुरस्कार शशि कपूर यांनी नाकारला!

मुंबई 
बॉलिवूडच्या सुवर्णकाळातला सर्वात देखणा, मोहक आणि विनयशील कलाकार म्हणून शशि कपूर आजही प्रेक्षकांच्या मनात कायम आहेत. त्यांच्या हास्याने आणि सहज अभिनयाने अनेक पिढ्यांना भुरळ घातली. मात्र त्यांची खरी ओळख होती – नम्रता आणि साधेपणा.

कोणत्या चित्रपटासाठी मिळाला सन्मान?

सन १९६२ मध्ये यश चोप्रांचा धर्मपुत्र प्रदर्शित झाला. फाळणी, धार्मिक कट्टरता आणि सामाजिक तणाव या गंभीर विषयांवर भाष्य करणाऱ्या या चित्रपटात शशि कपूर यांनी एका संभ्रमित तरुणाची भूमिका साकारली. त्यांच्या अभिनयाने प्रेक्षकांवर ठसा उमटवला आणि त्यांना राष्ट्रीय पुरस्कारासाठी सर्वोत्तम अभिनेता म्हणून निवडण्यात आले.

पण शशि कपूर यांनी का नाकारला पुरस्कार?

ज्येष्ठ कलाकारांनी, समीक्षकांनी गौरवलेलं हे यश शशि कपूर यांनी मात्र स्वीकारलं नाही. त्यांचं कारण अत्यंत साधं पण विलक्षण होतं –

“माझी कामगिरी इतकी मोठ्या पुरस्कारासाठी पुरेशी नाही, म्हणून मी तो स्वीकारला नाही.”

त्यांच्या या निर्णयाने संपूर्ण चित्रपटसृष्टी थक्क झाली, पण त्यांच्या विनयशील स्वभावाचं दर्शन घडलं.

यश चोप्रांशी नातं आणखीन घट्ट

हा प्रसंग त्यांच्या आणि यश चोप्रांच्या नात्यात अडथळा ठरला नाही. उलट, त्यानंतर दीवार, कभी कभी, त्रिशूल, वक्त यांसारख्या अजरामर चित्रपटांत दोघांनी मिळून काम केलं आणि हिंदी सिनेमाला नवी उंची दिली.

शशि कपूरची खरी परंपरा

शशि कपूर यांनी कधीही पुरस्कारांच्या मागे धाव घेतली नाही. व्यावसायिक चित्रपटांबरोबरच त्यांनी समांतर सिनेमाला आणि नाट्यप्रयोगांना पाठबळ दिलं. त्यांचं साधेपण आणि आत्मनिष्ठा हेच त्यांचं खरं वारसाहक्क ठरले. राष्ट्रीय पुरस्कार नाकारण्याचा त्यांचा निर्णय आजही त्यांच्या विनयशीलतेचा अमिट ठसा सोडतो.

📌 मुख्य मुद्दे

• धर्मपुत्र (१९६२) साठी शशि कपूर यांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला होता.

• त्यांनी तो नाकारला, कारण स्वतःला “अयोग्य” समजले.

• विनयशीलता आणि साधेपणामुळे शशि कपूर आजही वेगळे ठरतात.